Wat betekent het om mens te blijven in een systeemgerichte wereld?

In onze hedendaagse samenleving worden we steeds meer omringd door regels, protocollen en algoritmes. Van onderwijsinstellingen tot ziekenhuizen en van bedrijven tot overheden; mensen raken verstrikt in systemen die alles willen meten en controleren. Waar er ooit ruimte was voor persoonlijke oordelen, ervaringen en improvisatie, lijkt nu enkel het correct uitvoeren van taken over te blijven.

De invloedrijke Duitse socioloog Hartmut Rosa onderzoekt deze transformatie in zijn boek De wereld als constellatie. Hij beschrijft een verschuiving van dynamische situaties naar rigide constellaties: levende, relationele contexten maken plaats voor starre structuren die geen ruimte laten voor creativiteit of vrijheid. Dit leidt niet alleen tot een afname van de handelingsvrijheid, maar ook tot het verlies van echte resonantie – de wederzijdse relatie met onze omgeving. Rosa onthult hoe deze ontwikkeling de geest van onze tijd vormgeeft, maar biedt ook een sprankje hoop. Door vertrouwen, oordeel en speelruimte opnieuw te waarderen, kunnen we leren omgaan met het onvoorspelbare en het onbekende.

Hartmut Rosa (1965) is hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Jena en een gerenommeerd denker in Duitsland en daarbuiten. Hij spreekt veel over thema's als onthaasting en vervreemding. Eerder verschenen van hem in het Nederlands onder andere Leven in tijden van versnelling (2016), Onbeschikbaarheid (2022) en Democratie vraagt om religie (2023). Ontdek de diepere lagen van ons moderne bestaan en vind inspiratie in Rosa's inzichten, verkrijgbaar bij Boekhandel Douwes.