Wat als een Nederlandse minister politieke tegenstanders aanmerkt als een ‘gevaar voor de nationale veiligheid’ of zelfs als ‘terrorist’? Wie stopt de minister als deze vervolgens de geheime diensten inzet voor zijn eigen politieke doelen? En wat als protesterende ambtenaren en kritische toezichthouders worden ontslagen? Het misbruiken van de diensten om de machthebbers te beschermen en hun politieke tegenstanders te dwarsbomen kennen we al van dictaturen, maar het komt nu ook voor bij bondgenoten zoals Polen, Hongarije en de Verenigde Staten.

In een democratische rechtsstaat behoren de geheime diensten geen instrument te zijn van de zittende regering. Ze zijn er juist ter bescherming van de democratische rechtsorde, dus voor ons allemaal. Het is belangrijk om ze op dat pad te houden. In Democratie onder druk beschrijven Bart Jacobs en Rowin Jansen verschillende scenario’s waarin zaken ook in Nederland kunnen ontsporen en hoe we dat kunnen voorkomen.