Asser-Vranken beschrijft de aard van het nieuw burgerlijk recht en zijn meest in het oog springende inhoudelijke kenmerken. Dit wordt gedaan voorzover van belang voor het eigenlijke hoofdonderwerp van het boek: de plaats en de taak van de rechtspraak op het terrein van het burgerlijk recht. Belangrijke vraag is bijvoorbeeld hoe de rechter het nieuwe recht tegemoet treedt. De positie van de rechter ten aanzien van het burgerlijk recht staat centraal. Daarmee blijft de wetenschapsbeoefenaar, de advocaat, de notaris en de bedrijfsjurist enigszins buitenbeeld. Toch zal veel wat beschreven wordt ook hen gelden.