Nederland, 1836. Sofie is 12 jaar en woont in Haarlem. Samen met haar vader en huisvriend Willem ten Boom bezoekt ze Bijbellezingen bij Isaäc da Costa in Amsterdam. Op een van die avonden ontmoet ze de 12-jarige Maarten uit Friesland. Maarten wil graag studeren, maar moet zijn vader helpen met het zware werk in het veen.

In Maartens dorp zijn grote problemen. Verschillende mensen, waaronder Maartens familie, gaan niet meer naar de kerk, omdat de predikant geen Bijbelse boodschap meer brengt. Het is verboden om buiten de kerk met meer dan 20 personen bij elkaar te komen. Daarom komt men in het geheim in kleine groepjes bij elkaar om de Bijbel te bestuderen. Maarten vraagt of de vader van Sofie hem en zijn familie wil helpen. De grietman (burgemeester) van het dorpje is niet blij met de komst van Sofie en haar vader en doet alles om hen dwars te zitten. Als de grietman ontdekt dat Sofie een oud, kostbaar sieraad bezit, worden de problemen nog groter...

In de jeugdserie ‘De gouden speld’ beleven tieners spannende avonturen tegen de achtergrond van de geschiedenis van het christelijk geloof. Maarten & Sofie is het zevende deel van de serie.