In 1860 bundelde de grondlegger van de Nederlandse parlementaire democratie, Johan Rudolph Thorbecke, een reeks van zijn meest diepgravende en invloedrijke essays onder de titel Historische Schetsen. Dit werk biedt een spiegel waarin Thorbecke de politieke en morele lessen van het verleden projecteert op zijn eigen tijd.

Thorbecke analyseert het staatsmanschap en de karakters van sleutelfiguren uit de Nederlandse geschiedenis, zoals Johan de Witt en Simon van Slingelandt. Door hun keuzes en politieke deugden te ontleden, definieert Thorbecke impliciet de eisen die hij aan de moderne burger en de verantwoordelijke politicus stelt.

Zijn schetsen zijn doordrongen van zijn kenmerkende rationele en staatsrechtelijke denkwijze. Ze bieden een helder inzicht in de intellectuele bronnen van de Grondwetsherziening van 1848 en belichten Thorbeckes fundamentele opvattingen over burgerschap, de noodzaak van begrip van het verleden, en de ware aard van de Nederlandse staat.