In deze baanbrekende studie, gepresenteerd door Stan Meuwese tijdens zijn promotie in maart 2017 in Tilburg, wordt de juridische geschiedenis van de dienstplicht in Nederland grondig onderzocht. Dit is de eerste en enige wetenschappelijke juridische analyse van dit onderwerp, die de evolutie van de wetgeving en rechtspraak vanaf de invoering van de dienstplicht in februari 1811 door Napoleon tot de laatste dienstplichtigen in januari 1996 belicht.

Het boek is opgedeeld in tien chronologische hoofdstukken, elk met vier paragrafen die de verschillende facetten van de dienstplicht behandelen: de instroom in de krijgsmacht, de discipline binnen de kazernes, de manieren van dienstweigering en de ontsnapping aan de militaire verplichtingen. De juridische basis voor de dienstplicht heeft door de eeuwen heen gefaald in het waarborgen van gelijke behandeling, ongeacht sociale achtergrond of geslacht. Hoewel de dienstplicht in 1996 niet werd afgeschaft maar opgeschort, is er een kans dat deze ook voor meisjes opnieuw van toepassing zal worden verklaard.

De rechtsgeschiedenis van de dienstplicht is niet alleen een juridische analyse, maar ook een verhaal vol menselijke ervaringen. Van Dirk Donker Curtius, die in 1813 werd opgeroepen voor de Garde d'Honneur van Napoleon, tot de antimilitaristische J.K. van der Veer en de dienstweigeraar Herman Groenendaal, die in 1921 in hongerstaking ging. Ook de verhalen van sergeant Meijer, die in 1940 werd geëxecuteerd, en Poncke Princen, die de kant van de nationalisten koos in Indië, zijn fascinerend en onthullend. De impact van dienstweigering en de gevolgen daarvan voor individuen, zoals Rinus Wehrmann en Kees Vellekoop, worden ook belicht.

De toekomst van de dienstplicht lijkt voorbij; het is tijd om deze geschiedenis af te sluiten. Prof. mr. drs. Ben Vermeulen, lid van de Raad van State en hoogleraar staatsrecht, prijst het proefschrift als "ongetwijfeld het best geschreven dat ik ooit heb mogen begeleiden." Met een vlotte pen, vol woordspelingen en humor, biedt dit boek een unieke kijk op een onderwerp dat ons allen aangaat. Voor geïnteresseerden in juridische geschiedenis en militaire verplichtingen is dit boek een must-read, beschikbaar bij Boekhandel Douwes.