Goethe en Flaubert waren en zijn beroemde schrijvers. De muziek van Tsjaikovski wordt ruim een eeuw na zijn dood nog vaak uitgevoerd. De schilderijen van Cézanne, Kandinsky en Matisse zijn het begin van een andere, nieuwe schilderkunst. De herontdekte dagboeken van Etty Hillesum ontroerden veel lezers. Al deze kunstenaars studeerden rechten, maar kozen daarna een andere, grilliger en onzekerder weg. Tsjaikovski werkte tot zijn drieëntwintigste als nogal anonieme ambtenaar op het ministerie van justitie. Ze vonden hem niet zo muzikaal. Goethe werd onder hevige druk van zijn vader vijf jaar advocaat. In dit boek komt een twintigtal juristen, die in artiesten transformeerden, op het toneel.

 

Het is boeiend en veelzeggend hoe deze gevoelige types terugkeken op hun studie en juristenbestaan. Goethe zei dat ‘hem elk initiatief werd ontnomen’ en ‘dat hij er niks voor voelde om iets aan te nemen op grond van het bestaan alleen’. De gepromoveerde jurist Franz Kafka deed daar nog een schep bovenop en duidde zijn vorming als ‘het verwerken van zaagsel dat al door duizenden bekken was voorgekauwd’.

 

Zeggen die nogal zwartgallige oordelen iets over de achterkant van het rechtsbedrijf? Is er een patroon te ontdekken? Zou het anders kunnen?